Gaz Yalıtkanlar

Gazlar, diğer yalıtkan  malzemelerle kıyaslandığında oldukça basit ve kolay bulunabilen yalıtkanlardır. Günümüzde birçok cihazda hava temel yalıtkan malzeme olarak kullanılır. Bunun dışında nitrojen, carbon-dioksit, vakum, freon ve sülfür-hexaaflorid bazı alanlarda kullanılmaktadır. Bu dielektriklerinverimli şekilde kullanılması için elektriksel davranışlarının özellikle iyonizasyona neden olan ve farklı elektrot sistemindeki delinme değerlerinin bilinmesi gerekir.
Gaz yalıtkanlarda gerilimin uygulanması ile birlikte  içyapıda çeşitli reaksiyonlar meydana gelir. Eğer uygulanan gerilim seviyesi düşükse,  elektrotlararasında küçük çapta akım gözlenir, ancak yalıtkan madde dielektrik özelliğini kaybetmez. Buna karşın eğer uygulanan gerilim yüksekse, yalıtkan gazdan akan akım aniden yüksek değerlere ulaşır ve elektriksel delinme meydana gelir. Delinme esnasında oldukça güçlü iletken bir boşalım meydana gelir ve bu da iki elektrodu kısa devre eder. Delinme aşamasında uygulanabilecek maksimum gerilime delinme gerilimi adı verilir.

havanın-da-delinmesi
Şekil : Şimşek ve havanın delinmesi
Delinme aşamasında oluşan yüksek akımlar iyonize olma olayı ile açıklanır. Gazlarda basınç, sıcaklık, elektrik alan yapısı, elektrot  yüzeylerive iletken partiküller iyonizasyonu etkileyen başlıca faktörlerdir.

Gazlara örnek olarak vakumun üstün özellikleri;
–  Kendi kendini onarır.
–  Düşük dielektrik sabitine sahiptir.
–  Dielektrik kayıpları sıfıraeşittir.
–  Yanmaz.
–  Delinme dayanımı yüksektir.
Vakumun dezavantajları;
–  Yüksek maliyet gerektirir.
–  Katı yalıtkana ihtiyaç duyar.

Kaynak : İ.Ü Elektrik – Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğrencileri Emin Özçelik ve Mazlum Kaplan – Bitirme Projesi

2 Comments

Sen de Bir Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir